Cách Phân Biệt Gỗ Gụ Ta và Gỗ Gụ Lào: Kinh Nghiệm Thợ Mộc Lâu Năm

Nhiều khách hàng khi tìm mua sập gụ tủ chè hay trường kỷ thường băn khoăn không biết làm sao để nhận biết được chất gỗ chuẩn. Là người thợ mộc với 30 năm kinh nghiệm tại Đồ Gỗ Hải Minh, Nghệ nhân Nguyễn Văn Tân sẽ hướng dẫn bạn cách phân biệt gỗ gụ ta và gỗ gụ lào qua những mẹo thực chiến, chính xác nhất mà không phải ai cũng tiết lộ.

Bộ trường kỷ đục tứ quý làm bằng gỗ gụ ta vân gỗ tuyển chọn 

Gỗ Gụ Ta Và Gỗ Gụ Lào Có Phải Là 2 Loại Gỗ Khác Nhau?

Ở thị trường đồ gỗ Việt Nam, người ta thường gọi “gỗ gụ Ta” và “gỗ gụ Lào” để phân biệt gỗ gụ theo nguồn gốc địa lý. Trong nghề mộc, đây không phải là hai loại gỗ hoàn toàn khác nhau về tên gọi thực vật, mà chủ yếu là cách phân biệt nguồn gốc xuất xứ của gỗ.

Gỗ gụ thuộc họ Đậu (Fabaceae). Trong tài liệu thực vật học, gỗ gụ Việt Nam thường được nhắc đến với tên khoa học Sindora tonkinensis. Đây là loài cây gỗ lớn, có thể đạt chiều cao khoảng 20 – 25 m, đường kính thân lớn khi trưởng thành đạt từ 0,6 – 0,9m. Tại Việt Nam, gỗ gụ phân bố ở một số khu vực miền Trung như Quảng Bình, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Quảng Nam... (Trích dẫn Gụ Lau trên wikipedia)

Trong thực tế nghề mộc, gụ ta thường được dùng để chỉ gỗ gụ có nguồn gốc từ Việt Nam, còn gụ Lào thường dùng để chỉ nguồn gỗ gụ có xuất xứ từ Lào. Hai loại có thể có sự khác biệt về màu sắc, vân gỗ, độ già của gỗ, kích thước phôi và đặc tính từng lô gỗ.

Gỗ Gụ Ta Và Gỗ Gụ Lào Khác Nhau Ở Điểm Nào?

Với kinh nghiệm 30 năm trong nghề mộc, dogohaiminh.vn đưa ra 6 đặc điểm thường được thợ mộc sử dụng để tham khảo khi phân biệt hai loại gỗ này.

Khác nhau về màu sắc

Màu sắc là một trong những dấu hiệu đầu tiên có thể quan sát thấy khi gỗ vừa được xẻ.

• Gỗ gụ ta: thường có màu vàng nâu hoặc vàng đậm hơn, sắc gỗ tương đối ấm.
• Gỗ gụ Lào: phôi thường có màu vàng nhạt, vàng trắng hoặc sáng hơn.

Hình ảnh phân biệt màu sắc và vân gỗ giữa gỗ gụ ta và gỗ gụ Lào

Khác nhau về mùi

Mùi gỗ cũng là một dấu hiệu mà người thợ có kinh nghiệm thường sử dụng khi kiểm tra phôi gỗ gụ.

• Gỗ gụ ta: khi mới xẻ thường có mùi chua nhẹ, khá đặc trưng và dễ nhận biết, đặc biệt khi dùng đục cắt tỉa tạo ra một bề mặt gỗ mới.
• Gỗ gụ Lào: thường có mùi chua dịu hơn, nhẹ và khó nhận thấy hơn, nhất là đối với những phôi gỗ đã được phơi khô trong thời gian dài.

Khác nhau về vân gỗ và thớ gỗ (tom gỗ)

Vân gỗ:

• Gỗ gụ ta: vân gỗ đậm, rõ nét và nổi bật, ở những phôi gỗ đẹp, vân có thể uốn lượn tự nhiên, tạo thành những đường vân hình núi hoặc dạng sóng rất đẹp mắt. Đặc biệt, gỗ gụ ta được lau chùi và bảo quản tốt, bề mặt gỗ càng bóng, vân gỗ càng có chiều sâu
• Gỗ gụ Lào: vân gỗ mờ hơn, đường vân hơi thẳng chạy dài theo thớ gỗ, sau thời gian sử dụng các đường vân kém nổi bật và ít có chiều sâu.

Thớ gỗ (tom gỗ):

• Gỗ gụ ta: thớ gỗ nhỏ, mịn và đanh gỗ. Khi hoàn thiện vuốt vecni, bề mặt gỗ bóng mịn, lì và bóng sâu, sờ vào có cảm giác mượt và mát tay.
• Gỗ gụ Lào: thớ gỗ to và thô hơn gỗ gụ ta. Khi hoàn thiện, nếu soi kỹ vẫn có thể nhìn thấy các lỗ tom gỗ li ti, cảm giác khi sờ sẽ không được mát tay và trơn láng như gụ ta

Vân gỗ và tom gỗ gụ ta – gỗ gụ Quảng Bình 

Khác nhau về độ nặng và độ cứng 

Khi cầm sản phẩm, chúng ta có thể cẩm nhận thấy rõ được độ đanh, độ chắc và trọng lượng của gỗ:

• Gỗ gụ ta:  tom nhỏ mịn, kết cấu gỗ đanh chắc và cứng chắc khi gia công. Khi thả xuống nước có thể chìm hoặc chìm nhanh
• Gỗ gụ Lào: Gỗ cũng đanh và chắc nhưng không cứng chắc như gỗ gụ ta. Khi thả xuống nước gỗ có thể nổi hoặc nổi một phần 

Khuyến cáo: Cách thử xuống nước chỉ được thực hiện khi còn là phôi gỗ, không nên thử khi gỗ đã hoàn thiện. Việc ngâm sản phẩm gỗ đã hoàn thiện vecly có thể làm hỏng bề mặt gỗ, ảnh hưởng đến độ bóng mịn của gỗ, ảnh hưởng đến chất lượng và tuổi thọ sản phẩm.

Khác nhau về độ ổn định của gỗ

Theo kinh nghiệm nhiều năm trong nghề mộc và thực tế sử dụng đồ gỗ, giữa gỗ gụ ta và gỗ gụ Lào có thể nhận thấy sự khác biệt nhất định về khả năng thích nghi với điều kiện môi trường.

• Gỗ gụ ta: thường có sự ổn định hơn, ít co ngót và cong vênh khi thời tiết thay đổi
• Gỗ gụ Lào: độ ổn định kém hơn, gỗ có thể co ngót khi thời tiết thay đổi.

Sự thay đổi màu gỗ sau thời gian sử dụng

Một trong những điểm thú vị của chơi gỗ gụ là màu sắc không đứng yên mà thay đổi dần theo thời gian sử dụng. Qua thực tế sử dụng các sản phẩm làm từ gỗ gụ ta và gỗ gụ Lào, người chơi đồ gỗ lâu năm có thể nhận thấy sự khác biệt nhất định về sắc độ và chiều sâu của màu gỗ.

• Gỗ gụ ta: Sau thời gian sử dụng gỗ thường xuống đến màu cánh gián già, sắc gỗ trầm và đằm hơn, vân gỗ có chiều sâu hơn so với lúc trước hoàn thiện
• Gỗ gụ Lào: Sau thời gian sử dụng gỗ chỉ xuống tới màu cánh gián non, màu sắc có phần sáng và nhẹ hơn so với cánh gián già.

Tại Sao Gỗ Gụ Ta Thường Có Giá Cao Hơn Gỗ Gụ Lào?

Có lẽ đây là câu hỏi mà rất nhiều người quan tâm: Vì sao hai loại gỗ cùng được gọi là gỗ gụ nhưng giá trị trên thị trường lại có sự chênh lệch lớn?

Trong thị trường đồ gỗ, gỗ gụ ta, đặc biệt là những phôi gỗ có nguồn gỗ từ vùng Quảng Bình, cây gỗ già, chất đanh và vân gỗ nổi bật giá trị rất cao, có thể giá cao gấp 5 lần so với gỗ gụ Lào phôi gỗ đẹp.

Gỗ Gụ Ta Ngày Càng Khan Hiếm

Ở Việt Nam, gỗ gụ không còn được phổ biến như xưa, những phôi gỗ to, gỗ già đanh, vân gỗ đẹp ngày càng trở nên khan hiếm và khó tìm. Ngày xưa do khai thác quá mức nên hiện tại chính phủ đã cấm khai thác gỗ gụ trong rừng tự nhiên.

Không phải cứ gỗ gụ ở Việt Nam đều có giá trị như nhau, một phôi gỗ gụ ta giá trị cao là phôi gỗ già đanh, chất nặng và cứng, vân gỗ đẹp và nổi bật, kết cấu phải đồng đều

Nguồn nguyên liệu ngày càng khan hiếm và khó tìm trong khi nhu cầu sử dụng gỗ gụ ta vẫn không giảm khiến gỗ gụ ta đẹp ngày càng có giá trên thị trường. 

Hình ảnh phôi bộ tranh tứ quý gỗ gụ ta dùng để khảm ốc có vân gỗ tuyển chọn 

Chất Gỗ Đanh Chắc Và Khả Năng Hoàn Thiện Tốt

Những phôi gỗ gụ ta già đanh thường được người thợ mộc yêu thích vì tom gỗ mịn, gỗ đanh chắc, đễ dàng gia công và hoàn thiện, đặc biệt vân gỗ thường sẽ đậm và rõ nét hơn, hình dạng vân hình núi nhìn đẹp mắt hơn.

Gỗ dễ bào gọt và đục chạm, hoàn thiện mịn cũng đễ dàng hơn vì tom gỗ mịn và chất gỗ đanh, theo thời gian vân gỗ càng rõ và có chiều sâu, độ bóng sâu và màu sắc đằm không kém gì gỗ trắc ta. Giới chơi đồ gỗ thường ví von là “gỗ trắc thứ 2 của Việt Nam”. 

Gỗ Gụ Lào Có Mức Giá Dễ Tiếp Cận Hơn?

Gỗ gụ Lào là nguồn gỗ được nhập khẩu từ Lào và hiện khá phổ biến trên thị trường đồ gỗ mỹ nghệ tự nhiên. So với những phôi gỗ gụ Ta Việt Nam có chất lượng cao và ngày càng khan hiếm, nguồn gỗ gụ Lào có mức cung ứng dồi dào hơn, phôi gỗ đa dạng về kích thước, vì vậy giá thành thường dễ tiếp cận hơn.

Đây là lựa chọn phù hợp với nhiều khách hàng muốn sở hữu đồ nội thất bằng gỗ tự nhiên, có vẻ đẹp truyền thống, chắc chắn và sử dụng lâu dài nhưng không muốn đầu tư ngân sách quá lớn.

Một ưu điểm của gỗ gụ Lào là nguồn phôi tương đối đa dạng, từ những thanh gỗ có kích thước vừa phải cho đến những phôi lớn phục vụ chế tác bàn ghế, trường kỷ, tủ, sập gỗ, đồ thờ và các sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ kích thước lớn.

Bảng So Sánh Nhanh Gỗ Gụ Ta Và Gỗ Gụ Lào

Để thuận tiện đối chiếu khi tìm mua đồ gỗ, dưới đây là bảng tổng hợp những đặc điểm thường được người thợ mộc và người chơi đồ gỗ sử dụng để tham khảo khi phân biệt gỗ gụ ta và gỗ gụ Lào.

Những Chiêu Dễ Gặp Khi Người Bán Gắn Mác Gỗ Gụ Ta

Gỗ gụ ta có giá trị cao và ngày càng khan hiếm nên trên thị trường, tên gọi “gụ ta”, “gụ Quảng Bình”, “gụ Việt Nam” thường có sức hút lớn đối với người mua.

Điều đáng lưu ý là gỗ gụ Lào đôi khi cũng có những phôi rất đẹp, vân gỗ rõ, màu sắc bắt mắt và chất gỗ tốt. Nếu người mua không có kinh nghiệm, chỉ nhìn vào một vài đặc điểm bên ngoài thì rất khó xác định chính xác nguồn gốc của phôi gỗ.

Gắn mác gụ Ta cho sản phẩm làm từ gụ Lào

Một trường hợp người mua cần đặc biệt lưu ý là sản phẩm được giới thiệu là gỗ gụ Ta nhưng thực tế sử dụng gỗ gụ Lào.

Vì gụ Lào vẫn có những phôi đẹp, vân tương đối nổi bật nên người bán có thể dựa vào sự thiếu kinh nghiệm của khách hàng để giới thiệu sản phẩm là gụ Ta. Nếu người mua tin vào tên gọi mà không kiểm tra kỹ, số tiền bỏ ra có thể cao hơn rất nhiều so với giá trị thực tế của sản phẩm.

Đặc biệt, không nên chỉ nhìn vân gỗ để xác định gụ ta. Người có kinh nghiệm thường phải xem tổng thể màu gỗ, vân gỗ, tom và thớ, độ đanh, trọng lượng, mùi gỗ và chất lượng phôi mới đưa ra nhận định.

Hình ảnh mặt sập gỗ gụ Lào có vân không kém gì gỗ gụ ta 

Đừng mua chỉ vì hai chữ “gụ Ta”

Gỗ gụ Ta có giá trị cao, nhưng giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở tên loại gỗ. Một bộ đồ gỗ đẹp còn phụ thuộc vào tuổi gỗ, tỷ lệ lõi, kích thước phôi, chất lượng vân, kỹ thuật dựng mộng, chạm khắc, khảm và hoàn thiện bề mặt.

Ngược lại, gỗ gụ Lào chất lượng tốt cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc nếu khách hàng muốn sử dụng đồ gỗ tự nhiên bền đẹp với mức đầu tư hợp lý.

Vì vậy, điều quan trọng nhất là người bán phải minh bạch về loại gỗ, người mua phải hiểu mình đang trả tiền cho chất lượng nào.

Mua đồ gỗ giá trị lớn: hãy chọn nơi có uy tín và bảo hành

Nếu chưa có kinh nghiệm nhận biết gỗ, khách hàng không nên chỉ dựa vào lời giới thiệu hoặc những đặc điểm nhận biết đơn lẻ trên mạng.

Hãy ưu tiên những cơ sở sản xuất, showroom có địa chỉ rõ ràng, làm nghề lâu năm, cho khách hàng xem thực tế phôi gỗ và có chính sách bảo hành sản phẩm.

Kinh Nghiệm Kiểm Tra Gỗ Gụ Trước Khi Mua Đồ Nội Thất